Γιατί ήταν τόσο καταστροφικός ο σεισμός στην Τσόκο της Κολομβίας;
Το να βλέπεις αυτές τις σπαρακτικές εικόνες είναι πραγματικά συγκλονιστικό. Είθε όλοι οι πληγέντες να παραμείνουν ασφαλείς και προστατευμένοι.
Ντόπιοι και αξιωματούχοι στην Κολομβία ξεκίνησαν μια μαζική επιχείρηση έρευνας και διάσωσης για να βρουν επιζώντες από τον ισχυρό σεισμό που έπληξε κοντά στο Σαν Χοσέ ντελ Παλμάρ στην Τσόκο, με σημαντικές ζημιές να παρατηρούνται στις πόλεις Κάλι, Μανισάλες και Περέιρα.
Τουλάχιστον 132 άνθρωποι έχουν ήδη επιβεβαιωθεί νεκροί , με τον αριθμό να αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά τις επόμενες ώρες και ημέρες. Χιλιάδες σπίτια έχουν επίσης αναφερθεί ότι έχουν καταρρεύσει ή έχουν υποστεί ζημιές.
Η Γεωλογική Υπηρεσία των Ηνωμένων Πολιτειών δήλωσε ότι ο σεισμός μεγέθους 7,4 βαθμών σημειώθηκε κυρίως λόγω ρήγματος ολίσθησης σε βάθος περίπου 110 χιλιομέτρων. Με απλά λόγια, ένας σεισμός ολίσθησης συμβαίνει όταν δύο μπλοκ του φλοιού της Γης ολισθαίνουν οριζόντια το ένα δίπλα στο άλλο, αντί να κινούνται προς τα πάνω ή προς τα κάτω.
Αυτό έρχεται μόλις ένα μήνα περίπου μετά τους σεισμούς στη Βενεζουέλα , οι οποίοι ενδέχεται να κατέστρεψαν ή να προκάλεσαν ζημιές σε περισσότερα από 58.000 κτίρια και να στοίχισαν τη ζωή σε χιλιάδες.
Είναι πολύ νωρίς για να πούμε αν ο σεισμός στην Κολομβία συνδέεται με αυτόν στη Βενεζουέλα. Υπάρχουν όμως κάποιες ενδείξεις από την Αυστραλία ότι τα κοντινά σεισμικά ρήγματα μπορούν να «επικοινωνούν» μεταξύ τους. Μια σεισμική ολίσθηση σε ένα ρήγμα μπορεί αποτελεσματικά να μεταφέρει την τάση σε ένα άλλο κοντινό ρήγμα, προκαλώντας σεισμό.
Έχω περάσει χρόνια δοκιμάζοντας πειραματικά κατασκευές από οπλισμένο σκυρόδεμα, μερικές από τις οποίες έχουν σχεδιαστεί ειδικά για τις κολομβιανές κατασκευαστικές πρακτικές. Η έρευνά μου δείχνει ότι δεν πρέπει να μας εκπλήσσει το γεγονός ότι τόσα πολλά κτίρια κατέρρευσαν σε αυτήν την καταστροφή - και επίσης ότι πρέπει να ανησυχούμε για τις πολλές άλλες περιοχές σε όλο τον κόσμο με παρόμοιες πρακτικές.
Οικοδομικές πρακτικές στην Κολομβία
Στα κτίρια, οι πλάκες, οι δοκοί και οι κολώνες παρέχουν αντίσταση στα φορτία βαρύτητας. Ωστόσο, οι τοίχοι από οπλισμένο σκυρόδεμα είναι απαραίτητοι για να αντέχουν στα πλευρικά φορτία από τον άνεμο και, σε σπάνιες αλλά ακραίες περιπτώσεις, στους σεισμούς.
Αλλά στην Κολομβία πολλά κτίρια έχουν λεπτούς τοίχους από σκυρόδεμα, συνήθως πάχους 7 έως 10 εκατοστών. Έχουν μόνο ένα στρώμα οπλισμού χάλυβα - συνήθως ηλεκτροσυγκολλημένο συρματόπλεγμα, το οποίο είναι πολύ εύθραυστο και σπάει γρήγορα.
Αυτή η οικογένεια από την Κολομβία ξόδεψε χρόνια κάνοντας οικονομίες για να χτίσει τελικά το σπίτι των ονείρων της... μόνο και μόνο για να το δει να καταρρέει μπροστά στα μάτια τους κατά τη διάρκεια του σεισμού.
Η λεπτότητα των τοίχων σημαίνει επίσης ότι ο «περιορισμός», όπου τοποθετείται χάλυβας με στεφάνες στις άκρες ενός τοίχου για να αποτραπεί η σύνθλιψη του σκυροδέματος, είναι σχεδόν αδύνατη κατά την κατασκευή. Ούτε απαιτείται από τα πρότυπα δόμησης.
Δοκιμές κτιρίων στην Κολομβία
Μαζί με συναδέλφους από τρία κολομβιανά πανεπιστήμια, πραγματοποίησα δοκιμές πλήρους κλίμακας στο Εργαστήριο Αντισεισμικής Μηχανικής και Δομικής Δυναμικής της Ομοσπονδιακής Σχολής Τεχνολογίας στη Λωζάνη της Ελβετίας, σε τοίχους από σκυρόδεμα που είχαν κατασκευαστεί σύμφωνα με την κοινή κολομβιανή κατασκευαστική πρακτική. Θέλαμε να μάθουμε πώς συμπεριφέρονται αυτοί οι τοίχοι όταν δονούνται όπως ένας σεισμός δονεί ένα κτίριο.
Τα αποτελέσματα ήταν ανησυχητικά ακόμη και πριν από τον σεισμό της Δευτέρας.
Όταν ένας σεισμός τραντάζει ένα κτίριο, η ιδανική κατάσταση είναι να σχηματιστούν πολλές μικρές ρωγμές στη βάση ενός τοίχου οπλισμένου με χάλυβα. Αυτό κατανέμει την τάση.
Εάν σχηματιστεί μια ενιαία, μεγάλη ρωγμή λόγω της χαμηλής ποσότητας χάλυβα, η τάση συγκεντρώνεται. Αυτό προκαλεί τη ρήξη των ράβδων οπλισμού και την αστοχία του τοίχου.
Η στιγμή που καταρρέει κτίριο μετά από τον σεισμό μεγέθους 7,4 βαθμών που έπληξε τη δυτική Κολομβία στις 10 Αυγούστου κοντά στο Σαν Χοσέ ντελ Παλμάρ στην περιφέρεια Τσόκο.
Αλλά οι τοίχοι σε αυτά τα κτίρια είναι τόσο λεπτοί, που ακόμα κι αν υπήρχε αρκετή ενίσχυση από χάλυβα, είναι πιθανό να καταρρεύσουν κατά τη διάρκεια ενός σεισμού. Οι πειραματικές μας δοκιμές έδειξαν ότι απλώς δεν υπάρχει αρκετή αντοχή για να επιβιώσουν αυτοί οι τοίχοι σε σημαντικές δονήσεις του εδάφους.
Δυστυχώς, αυτή δεν φαίνεται να είναι μια σπάνια ή μεμονωμένη επιλογή σχεδιασμού - είναι συνήθης πρακτική σε όλη την περιοχή της Λατινικής Αμερικής.
Μια έρευνα του 2018 σε εννέα κτίρια στην Κάλι, μία από τις πόλεις που επλήγησαν από τον σεισμό της Δευτέρας, διαπίστωσε ότι το 90% είχε τοίχους με μία μόνο στρώση οπλισμού και το 30% είχε τοίχους πάχους 100 χιλιοστών ή λεπτότερου.
Δεν είναι απομονωμένο από τη Νότια Αμερική
Το 2011, ένας σεισμός μεγέθους 6,3 Ρίχτερ προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές στην πόλη του Κράισττσερτς, στοιχίζοντας τη ζωή σε 185 ανθρώπους .
Τα περισσότερα κτίρια από οπλισμένο σκυρόδεμα που σχεδιάστηκαν μετά τη δεκαετία του 1980 είχαν καλή απόδοση . Αυτό οφειλόταν στις αρχές σχεδιασμού που εισήχθησαν εκείνη την εποχή , οι οποίες απαιτούσαν από τους μηχανικούς να σκεφτούν προσεκτικά την τοποθέτηση του χάλυβα ώστε να επιτρέψουν στις κατασκευές, συμπεριλαμβανομένων των τοίχων, να παραμορφωθούν και να αντισταθούν στις σεισμικές δράσεις.
Ωστόσο, ορισμένες από τις καταρρεύσεις που παρατηρήθηκαν έλαβαν χώρα σε κτίρια που σχεδιάστηκαν πριν από την εισαγωγή αυτών των αρχών. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το κτίριο Pyne Gould. Η κατάρρευσή του πιθανότατα οφείλεται στη χαμηλή ποσότητα χάλυβα που χρησιμοποιήθηκε στους λεπτούς τοίχους από σκυρόδεμα, όπου πιστεύεται ότι σχηματίστηκε μια ενιαία ρωγμή, συγκεντρώνοντας την τάση.
Μέχρι πρόσφατα, αυτός ο τύπος πρακτικής σχεδιασμού - λεπτοί τοίχοι με συνήθως ελαφριά ποσότητα οπλισμού - επιτρεπόταν επίσης βάσει των Αυστραλιανών Προτύπων για Κατασκευές από Σκυρόδεμα.
Μετά τον σεισμό του Christchurch, αυτή η πρακτική σχεδιασμού έγινε ανησυχία για την κοινότητα της δομικής και αντισεισμικής μηχανικής και τα αυστραλιανά πρότυπα αναθεωρήθηκαν το 2018 για να βοηθήσουν στην πρόληψη αυτού του είδους της δομικής αστοχίας σε μελλοντικά σχέδια.
Ωστόσο, πιθανότατα υπάρχει ένας πολλαπλασιασμός ελαφρώς ενισχυμένων, λεπτών τοίχων από σκυρόδεμα στο κτιριακό απόθεμα των αυστραλιανών πόλεων που χτίστηκαν πριν από αυτήν την αναθεώρηση. Οι δοκιμές σε τοίχους που κατασκευάστηκαν με την ίδια πρακτική, συμπεριλαμβανομένων ορισμένων που διεξήχθησαν εδώ στην Αυστραλία , έχουν δείξει ότι αποδίδουν εξίσου κακώς με τους αντίστοιχους της Κολομβίας υπό σεισμική φόρτιση.
Αυτό είναι ανησυχητικό, καθώς η Αυστραλία δεν είναι άτρωτη σε ισχυρούς σεισμούς .
Ράιαν Χουλτ
Επίκουρος Καθηγητής, Δομική και Αντισεισμική Μηχανική, Πανεπιστήμιο του Newcastle
https://theconversation.com/colombia-earthquake-has-killed-at-least-132-my-research-helps-explain-why-it-was-so-destructive-289478
περισσότερα,
Αλήθεια ή ψέμα; ανέβηκε απότομα η θερμοκρασία και αμέσως έγινε σεισμός στην Κολομβία;
https://geogeodifhs.blogspot.com/2026/08/blog-post_749.html
Ισχυρός σεισμός 7,4 βαθμών έπληξε την Κολομβία
