Τσουνάμι στην Κω;
«Τα δε δεινά παθήματα να γίνωσι καλά μαθήματα»-Ιάκωβος Ζαρράφτης, 1917
Το 426 π.Χ. ο Θουκυδίδης [Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου] ήταν ο πρώτος που υποστήριξε ότι οι σεισμοί των ωκεανών πρέπει να είναι η αιτία για το φυσικό φαινόμενο που η «θάλασσα οδηγείται προς τα πίσω και ξαφνικά αναδιπλώνεται με διπλασιασμένη δύναμη και προκαλεί την πλημμύρα».
Η Κως έχει δεχτεί την σφοδρότητα των τσουνάμι αρκετές φορές το παρελθόν σύμφωνα με γεωμυθολογικά, ιστορικά και επιστημονικά δεδομένα. Τον 20ο αιώνα τουλάχιστον 5 τσουνάμι χτύπησαν τις ακτές της Κω δηλαδή κατά μέσο όρο ένα κάθε 20 χρόνια.
Τα τρομερά κύματα μπορεί να μην εκδηλώνονται συχνά όμως αποτελούν σοβαρή απειλή για τις παράκτιες κοινότητες και για τις παράλιες τουριστικές μονάδες του νησιού.
Σύμφωνα με επιστημονικές στατιστικές στην χώρα μας, τσουνάμι με μέγεθος ΙΙΙ γίνονται κάθε 4 χρόνια, με μέγεθος IV κάθε 26 χρόνια, με V ή παραπάνω κάθε 170 χρόνια και VI κάθε 1100 χρόνια. Οι περιοχές που προσβάλλονται περισσότερο είναι τα Δωδεκάνησα, οι Κυκλάδες, η Χίος, ο Κορινθιακός, ο Μαλιακός και οι δυτικές ακτές της χώρας μας.
Υπάρχουν δύο κύριοι τύποι τσουνάμι που μπορεί να κατακλύσουν τις ακτές της Κω. Τα «τοπικά» και τα «απομακρυσμένα», ανάλογα από την απόσταση της πηγής που τα έχει προκαλέσει.
Τα απομακρυσμένα μπορεί να δημιουργηθούν από σεισμούς, υποθαλάσσιες κατολισθήσεις, πτώση ουράνιου σώματος σε θαλάσσιο χώρο ή από ηφαιστειακές εκρήξεις στον αιγαιακό και μεσογειακό χώρο. Οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι προέρχονται από την περιοχή Αμοργού-Σαντορίνης, το νότιο τμήμα του Ελληνικού τόξου (Κρήτη, Κάρπαθος, Ρόδος) και από την Ιταλική χερσόνησο (Ηφαίστειο Αίτνα). Αυτές οι περιοχές μπορούν να δώσουν ισχυρά τσουνάμι που μπορεί να φτάσουν τις παράκτιες κοινότητες του νησιού μέσα σε λιγότερο από 10-40 λεπτά. Σε αυτή την περίπτωση η τοποθέτηση ενόργανων συστημάτων προειδοποίησης τσουνάμι με την εγκατάσταση δικτύων σεισμογράφων και παλιρροιογράφων, είναι ένα χρήσιμο εργαλείο στα χέρια των ειδικών και των αρχών του τόπου μόνο σε περίπτωση που υπάρχουν κατάλληλα σχέδια έκτακτης ανάγκης και σωστή και γρήγορη ενημέρωση του τοπικού πληθυσμού.
Το δεύτερο και πιο ύπουλο είδος απειλής είναι από «τοπικά» κύματα μετά από σεισμούς ή από ηφαιστειακές εκρήξεις που εκδηλώνονται κυρίως στην υποθαλάσσια λεκάνη της Κω ή τον κόλπο του Κεραμεικού.
Ένας ακόμη τοπικός κίνδυνος πηγάζει από κατολίσθηση από τα ασταθή πρανή του ηφαιστείου της Νισύρου [κυρίως από την νοτιοανατολική πλευρά, κοντά στα Νικιά].
Τα τοπικά τσουνάμι μέσα σε λιγότερο από 1-3 λεπτά μπορεί να φτάσουν σε κάθε ακτή της Κω και των γύρω νησιών. Οι μικρές αποστάσεις από τα σημεία γένεσης τοπικών τσουνάμι δεν αφήνουν σχεδόν κανένα περιθώριο για αποτελεσματική προστασία από ενόργανα συστήματα. Σε αυτή την περίπτωση δύναται να αντιμετωπιστούν μόνο με εκπαίδευση των ντόπιων και των φιλοξενουμένων.
Ο κατάλογος με αρχαία και πρόσφατα τσουνάμι που πιθανόν να έχουν πλήξει τις ακτές της Κω περιλαμβάνει τα παρακάτω:
Γεωδίφης
Η ετοιμότητα σώζει ζωές
.jpg)
