Το χρώμα του Αιγαίου!
Στην τελευταία ανάρτηση του Francesco diPierro στο FB παρατήρησα με ιδιαίτερη προσοχή μία εξαιρετική πέτρα που βρήκε και σωστά αποκαλεί ο «Μπλε θησαυρός στον αιγιαλό της Λέρου !!»Επιπλέον αναφέρει ότι «όταν ο πουνέντες φυσά και αγριεύει η θάλασσα,το κύμα εναποθέτει στην αμμουδιά αυτές τις μοναδικές μπλε πέτρες».Τι ακριβώς είναι;
Αυτή η πέτρα έχει πολλές ιστορίες να μας διηγηθεί.Ήταν μια από τις πέτρες που περιέγραψε ο Ααρών [Εξόδος: xxviii, 15-30].Οι Ρωμαίοι πίστευαν ότι είναι ένα ισχυρό αφροδισιακό πέτρωμα. Όταν το lapis εισήχθη για πρώτη φορά στην Ευρώπη, ονομάστηκε ultramarinum, που σημαίνει πέρα από τη θάλασσα. Πιθανόν η πέτρα του Francesco είναι μαλακή, γύρω στους 5 -5,5 βαθμούς της κλίμακας σκληρότητας Mohs. Δεν είναι ορυκτό!
Πρόκειται για το lapis lazuli μία από τις πιο πολύτιμες ημι-αδιαφανείς πέτρες. Το λάπις θα πει λίθος στα Λατινικά όπως και το λαζούλι, η δεύτερη λέξη, στα Περσικά. Το λάζουλι, αργότερα έγινε η ρίζα των λέξεων, azure, azzurro, azul, που στις διάφορες Ευρωπαϊκές γλώσσες, θα πει γαλάζιο. Λάπις Λάζουλι λοιπόν, είναι ο γαλάζιος λίθος.
Στους αρχαίους Έλληνες, στους Ρωμαίους και στη Βίβλο, ο λάπις αναφέρεται ως σάπφειρος. Ο Θεόφραστος και ο Πλίνιος περιγράφουν τον σάπφειρο σαν λίθο που περιέχει σκόνη ή στίγματα χρυσού. Η περιγραφή αυτή αντιστοιχεί στο λάπις με τα χρυσαφί στίγματα του σιδηροπυρίτη. Οι Βυζαντινοί έλεγαν το βαθύ κυανό χρώμα λαζούριο.
Αν ψάχνετε αυτή την πέτρα τότε μπορείτε να τη βρείτε σε περιοχές με κρυσταλλωμένους ασβεστόλιθους ή μάρμαρο καθώς και σε σχιστόλιθους όπως συμβαίνει στην Λέρο.Οι πέτρες υψηλής ποιότητας έχουν μπλε έως μωβ-μπλε απόχρωση και ομοιόμορφο χρώμα, με τόνο 75-85%. Τα Blue lapis τείνουν να είναι στην πιο ελαφριά γκάμα, και οι πέτρες με μοβ χρώματα τείνουν προς το σκοτεινότερο εύρος. Συχνά η απόχρωση του lapis lazuli είναι ελαφρώς πρασινωπή μπλε έως μωβ μπλε. Στην πολυτιμότερη μορφή του, το lapis lazuli δεν έχει ορατό ασβεστίτη, αν και μπορεί να περιέχει χρυσαφί πυρίτη.
Το φως του ήλιου μπορεί να προκαλέσει ζημιά σε οποιαδήποτε πέτρα που χρησιμοποιείται σε γλυφές με κοσμήματα, ειδικά το Lapis Lazuli. Η συνεχής έκθεση στη θερμότητα ή το φως του ήλιου μπορεί να οδηγήσει σε εξασθένιση του μαγευτικού μπλε ultramarine. Ο φίλος Francesco αν επιθυμεί να διατηρήσει το έντονο μπλέ χρώμα οφείλει να την κρατήσει μακριά από το άμεσο ηλιακό φως.
Το Lapis Lazuli είναι πέτρα που αποτελείται από ορυκτά. Αποτελείται από διαμαγνητικά ορυκτά όπως πυρίτη [ασθενώς μαγνητικό σουλφίδιο σιδήρου] και μπλε λαζουρίτη, καθώς και ακαθαρσίες θείου μέσα του. Το πλούσιο μπλε χρώμα του Lapis Lazuli οφείλεται στη μεταφορά φορτίου που περιλαμβάνει ιόντα θείου. Είναι διαμαγνητικό όχι τοξικό πέτρωμα. Εχει εγκλείσματα πυρίτη που περιέχουν θείο και σεληνίτη [μη τοξικό]. Τα θραύσματα του μπορεί να έχουν σπάσει στο νερό.
Ο μεταμορφωμένος βράχος που έδωσε το δείγμα του Francesco μάλλον περιέχει αρκετό λαζουρίτη. Η φωτογραφίες του δείχνουν πέτρα με ένα ξεχωριστό μπλε χρώμα. Μπορεί επίσης να περιέχει σημαντικές ποσότητες ασβεστίου, πυρίτη και μικρές ποσότητες άλλων ορυκτών.
Αυτή η πέτρα έχει χρησιμοποιηθεί από τους ανθρώπους ως πολύτιμος λίθος, υλικό γλυπτικής, χρωστικό και διακοσμητικό υλικό για χιλιάδες χρόνια.
Το Lapis lazuli του νησιού της Αρτέμιδος βρίσκεται σε σχιστόλιθο που συνορεύει με ασβεστόλιθο στην τοποθεσία Γούρνα. Πρόκειται για αιγυπτιακό μπλε που δεν έχει δημιουργηθεί με τεχνητό τρόπο αλλά από φυσικές διαδικασίες. Η πέτρα που βρήκε ο diPierro είναι κοντά σε μία περιοχή όπου έχει αναφερθεί νεολιθικη κατοίκηση.Το ερώτημα που τίθεται είναι άν την γνώριζαν ή αν την χρησιμοποίησαν οι προϊστορικοί Λεριοί πριν από 5000 χρόνια.
Επίσης είναι άγνωστο αν χρησιμοποιήθηκε κατά την αρχαική ή κλασική περίοδο ή μεταγενέστερα από τους κατοίκους του νησιού.Αλλωστε οι καλλιτέχνες της αρχαιότητας εκτιμούσαν ιδιαίτερα τον λαζουρίτη ως «αμετάβλητη» κυανή χρωστική ουσία. Ομως, αυτό το υλικό αν εκτεθεί σε ατμοσφαιρικές συνθήκες αποκτά πράσινη απόχρωση.Πολλές φορές για να αντιμετωπίσουν το πρόβλημα οι αρχαίοι προσέθεταν και άλλα ορυκτά για να κάνουν τα έργα τους πιο ανθεκτικά.
Το βέβαιο είναι ότι μία πετρογραφική,ορυκτολογική και αρχαιολογική έρευνα θα μπορούσε να δώσει πολύτιμες πληροφορίες για τις πρώτες ύλες που χρησιμοποιούσαν στις καθημερινές τους ανάγκες οι πρώτοι αιγαιοπελαγίτες. Επίσης μπορεί να ρίξει απλυτο φως στις πρώτες τεχνικές τους και κατά πόσο τις δανείστηκαν από άλλους αρχαίους πολιτισμούς ή όχι.
Περισσότερα μπορείτε να διαβάσετε στην πολύ ενδιαφέρουσα σελίδα του Francesco diPierro https://www.facebook.com/frantsesko.dipierro
Γεωδίφης
.jpg)
