«Μια αιχμηρή γλώσσα άμμου στη θάλασσα»

Η Λάμπη στην Άκρα του Σκανδάριου ή Αμμόγλωσσα ή αμμώδης βραχίονας του Κούμπουρνου με Μύλους από το Κάστρο των Ιπποτών, τη δεκαετία του ΄30. Πρόκειται για ένα από τα πιο ευαίσθητα οικοσυστήματα σε φυσικές μεταβολές του νησιού.

Ο φοβερός και αποκρουστικός Τέρμερος, της γεωμυθολογίας μας, από την απέναντι μικρασιατική ακτή λέγεται ότι «χτυπούσε» την Άκρα του Σκανδάριου.Το γεγονός αυτό μάλλον σχετίζεται με στάσιμα νερά και ασθένειες τις οποίες συχνά είχαν να αντιμετωπίσουν οι αρχαίοι Κώοι.Τελικά παρενέβη ο γενάρχης των Κώων, ο υδρογεωλόγος-μηχανικός Ηρακλής για να τον σκοτώσει. Τότε αποκαταστάθηκε «προσωρινά» η ισορροπία σε ένα από τη φύση του ανισόρροπο οικοσύστημα.

«Η πόλη της Κω είναι μικρή, πολυπληθής, αλλά δίχως λιμάνι. Κοντά στο Κάστρο ίσως βρίσκεται το Σκάνδαριο του Στράβωνα, το οποίο τοποθετείται σύμφωνα με τα γραφόμενα του, σε 40 στάδια από το ακρωτήριο Τερμέριο της ηπειρωτικής χώρας.Οι αλλουβιακές αποθέσεις έχουν προχωρήσει αρκετά από τότε» περιγράφει ο James Duncan κατά τη  διάρκεια περιήγησης  του σε διάφορες τοποθεσίες του 19ου αιώνα, μεταξύ αυτών και της Κω.

Ο θρυλικός Φράνσις Μποφόρ[1774-1857] προσθέτει:«Διακρίνεται ένα χαμηλό αλλουβιακό [προσχωσιγενές] σημείο, το οποίο εκτείνεται βόρεια από την πόλη για 1,5 μίλι. Είναι αλήθεια ότι δεν υπάρχει μεγάλο ποτάμι στη γειτονιά, τουλάχιστον κανένα πλησιέστερο από τον Μαιάνδρο [Μ.Ασία], να μεταφέρει το χαλίκι των εσωτερικών βουνών. Τα δύο μεγάλα ρεύματα του Αρχιπελάγους [Αιγαίου] που κρύβονται το ένα γύρω από τη νότια ακτή της Μ.Ασίας και το άλλο κατεβαίνει από τα Δαρδανέλια, συναντώνται εδώ και αποθέτουν τα υλικά.Κατά συνέπεια, αυτή η μακρά προεξέχουσα γλώσσα αποτελείται από λεπτή άμμο, σπασμένα μικρά κοχύλια και στρογγυλεμένες πέτρες από ελαφρόπετρα. Πράγματι, οπουδήποτε βρεθεί μια αιχμηρή γλώσσα άμμου στη θάλασσα, μπορεί να θεωρηθεί ως μια σίγουρη ένδειξη ενός ρεύματος».

Παρατηρώντας δορυφορικές λήψεις από Google Earth φαίνεται ότι το τωρινό ακρωτήριο με την αμμώδη παραλία είχε παλιά έναν επιμήκη μεγαλύτερο παράκτιο γεωμορφολογικό χαρακτηριστικό σχηματισμό. Έναν αμμώδη βραχίονα που δημιουργήθηκε από την απόθεση άμμου ή χαλικιών, από τις διεργασίες των θαλάσσιων ρευμάτων και από τους μέγιστους ιστορικούς σεισμούς του 554μ.Χ και 1493 από το Ρήγμα Κω.

Οι γλωσσοειδείς βραχίονες χρειάζονται εκατοντάδες χρόνια για να σχηματιστούν και κάποια στιγμή μπορούν να χαθούν.Ο «απολιθωμένος» πια βραχίονας του Κούμπουρνου ήταν γραμμικός αφού το απομακρυσμένο τμήμα του ήταν σε ευθύγραμμη μορφή, είχε μήκος περίπου 1563 μέτρα και κάποια στιγμή εξελίχθηκε σε ένα ακρωτήριο με πολύ μικρότερο μέγεθος.

Γεωδίφης

Πηγές:

1.Παιδί της Ρέας, τριλογία

2.Παλιές Φωτογραφίες της Κω/φβ

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

Το Σκαντάρι, η άκρα Σκανδάριου του Στράβωνα σε αεροφωτογραφία, ταχυδρομική κάρτα της δεκαετίας ΄90, η Αμμόγλωσσα, η αιχμηρή γλώσσα άμμου με τον πρώην γλωσσοειδή βραχίονα της Λάμπης....

                  Ο απολιθωμένος αμμώδης βραχίονας του Κούμπουρνου Κω.

Χαλκογραφία του 1696 μ.Χ με το Σκανδάριο της Κω του Vincenzo Coronelli. Το άκρο της ακτής Αμμουδιάς είναι ιδιαίτερα μακρύ και λεπτό, επίσης διακρίνεται η παρουσία 2 μύλων και ενός πύργου [=Torre]. Έκανε λάθος ο Coronelli ή η χαρακτική του περιέχει σωστά δεδομένα που έχουν αποτυπωθεί με κάπως ανορθόδοξο τρόπο. Όχι, πρόκειται για τερτίπια του αμμώδη βραχίονα στο τέλος του 17ου αιώνα, που ήδη βρισκόταν σε καθεστώς υποχώρησης μετά τον σεισμό του 1493 μ.Χ.Η ακτογραμμή στο Σκανδάριο τον 15ο αιώνα βρισκόταν κάπου 1,95χλμ. από τη σημερινή ακτή, σύμφωνα με έρευνα που έκανα σε ιστορικούς χάρτες. Το γεγονός αυτό μας δίνει μία ιδέα για τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί στον αμμώδη βραχίονα και ενισχύει την άποψη για την ύπαρξη του πύργου Coronelli ,ο οποίος πρέπει να ήταν σε απόσταση 125-130 μέτρων από την τωρινή ακτή.

Related Posts