Το όνομα Νάξος;
Σε γκραβούρα το νησί της Νάξου,1850.
Το όνομα τού μεγαλύτερου νησιού των Κυκλάδων ανατολικά τής Πάρου είναι αρχαίο, αγνώστου ετύμου, προελληνικό τοπωνύμιο.
Δεν συνδέεται με το ελληνιστικό επίθετο νάξος «συμπαγής, στερεός» (το οποίο ίσως προέρχεται από το ρήμα νάσσω «συμπιέζω, συνθλίβω»).
Στην αρχαία μυθολογία είχε επινοηθεί η εξήγηση ότι το νησί όφειλε το όνομά του στον μυθικό Νάξο, γιο τού Ενδυμίωνος, τού Πολέμωνος ή τού Απόλλωνος (τρεις μυθολογικές εκδοχές), τον οποίο θεωρούσαν ηγεμόνα των πρώτων (Καρών) αποίκων.
Το τοπωνύμιο παραδίδεται στα πρώιμα νεοελληνικά κείμενα ως Αξός και Αξιά, τύποι που προέρχονται από συνεκφορές όπως τη(ν) Νάξο / τη(ν) Ναξία και κατόπιν (με εσφαλμένο μορφολογικό χωρισμό) την Άξο / Αξία, από όπου οι λαϊκοί τύποι Αξό(ς), Αξιά.
Σε αυτόν τον σχηματισμό έχει την αφετηρία του το πατριδωνυμικό Αξιώτης.
Γεωδίφης
Πηγή-Κέντρο λεξικολογίας Γ.Μπαμπινιώτη.
.jpg)
