Αρχαιολογικό Μουσείο Κω,1936
Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Κω γεννιέται, Αύγουστος του 1936, ένα ακόμη έργο του Ιταλού αρχιτέκτονα Rodolfo Petracco;
Η λήψη δείχνει την πλαϊνή όψη από τη μεσαιωνική Πύλη του Φόρου[μ], πλατεία Καζούλη σήμερα.
Εκατοντάδες επεξεργασμένοι λίθοι από τραβερτίνη περιμένουν τους Πελεκάνους [τεχνίτες] να τοποθετήσουν την πέτρα στο κτίριο. Η τοποθέτηση του εκτός από την αισθητική πλευρά του,προστατεύει την οικοδομή από τη διάβρωση. Ο τραβερτίνης είναι πέτρωμα ανθρακικό, με ανοιχτό χρώμα και με χαρακτηριστική πορώδη υφή που δημιουργήθηκε σε αρχαίες λίμνες που υπήρχαν στο νησί. Είναι συμπαγές, δεκτικό στίλβωσης, για διακόσμηση ή κατασκευή και αντισεισμικό όπως φάνηκε μετά τον σεισμό του 2017.
Πριν από περίπου 10.000 χρόνια αυτή η περιοχή καλυπτόταν από θάλασσα, τον 4ο αιώνα π.Χ στη θέση όπου θεμελιώθηκε το μουσείο περνούσε το αρχαίο αμυντικό τείχος της πόλης, ενώ τον 15ο αιώνα βρισκόταν έξω από το μεσαιωνικό τείχος της πόλης.
Η ίδρυση μουσείου με σκοπό να στεγάσει την ιστορική και αρχαιολογική κληρονομιά της πόλης της Κω χρονολογείται από διάταγμα του 1918 που προβλέπει την έδρα του σε αναπαλαιωμένο τμήμα του κάστρου των ιπποτών.
Το πρώτο μουσείο της Κω είναι στην πραγματικότητα το λεγόμενο antiquarìum, ένα λιτό κτίριο που χρησιμοποιήθηκε παλαιότερα από την οθωμανική φρουρά εντός των τειχών του κάστρου και λειτούργησε για την απόθεση αρχαιολογικών ευρημάτων. Το Μουσείο του Κάστρου λειτούργησε τον Φεβρουάριο του 1928, υπό την ευθύνη και την επίβλεψη του Ι.Ζαρράφτη.
Την ίδια χρονιά μετά από ένα αρχαιολογικό συνέδριο στη Ρόδο, αποφασίστηκε η συστηματική διερεύνηση της αρχαιολογικής κληρονομιάς της Κω με υπεύθυνο ένα νέο επιστήμονα, τον αρχαιολόγο L.Laurenzi. Έτσι βελτιώνεται το μουσειακό οίκημα του Κάστρου στις αρχές του 1929 [Έφη Αναγνωστίδου].
Μετά το σεισμό του 1933 η ιταλική διοίκηση αποφάσισε να φτιάξει το νέο Μουσείο σε ένα χώρο όπου υπήρχαν προηγουμένως χωράφια συμπατριωτών μας μουσουλμάνων,τα οποία απαλλοτροιώθηκαν.Σημαντικό ρόλο έπαιξε η πληθώρα ευρημάτων που προέκυψε από τις ανασκαφές μετά από τον σεισμό.
Το μουσείο, εξοπλισμένο με εκθεσιακούς χώρους και όλες τις βοηθητικές κατασκευές, σχεδιάστηκε μόνο στο πλαίσιο της αλλαγής πολεοδομικού σχεδιασμού μετά τον σεισμό και χωροθετήθηκε στην κεντρική πλατεία της Ελευθερίας [piazza Duce, πρώην piazza del Mercato], σε αντιπροσωπευτική θέση, με θέα στην αγορά και δίπλα στην Αίγλη -το πρώην κέντρο των φασιστών.
Οι πολυάριθμοι όροφοι του κτιρίου που έχουν διατηρηθεί -δυστυχώς χωρίς την υπογραφή του σχεδιαστή- χρονολογούνται από το 1934 έως το 1936, και μάλιστα εκείνη τη χρονιά (1936), όσον αφορά την επίσκεψη του De Vecchi στην Κω.Το κτίριο ανεγέρθηκε για λογαριασμό της ιταλικής διοίκησης στεγάζει επίσης τη διοίκηση του συντάγματος πεζικού, που περιορίζεται ωστόσο σε ένα δωμάτιο για τον διοικητή και ένα δωμάτιο για τον γραμματέα.
Πρόκειται για κατασκευή που πραγματοποιήθηκε με μικρές τροποποιήσεις μετά από τον σεισμό. Είναι αντισεισμικό κτίριο και περιλαμβάνει δύο ορόφους και ημιώροφο, ακολουθώντας προοδευτικά την κλίση του οικοπέδου, στέκεται σε τετράγωνη κάτοψη γύρω από μια κεντρική εσωτερική αυλή.
Σύμφωνα με τις S.Martinolli, E.Marrioti η απλή και συμπαγής διαμόρφωση του όγκου, στρογγυλεμένη και διάσπαρτη με ημικυκλικά στοιχεία -ιδιαίτερα η ελλειπτική προεξοχή στο πίσω μέρος με τα μικρά φινιστρίνια- παραπέμπει επίσης στο ναυτικό στυλ και την αρχιτεκτονική των φρουρίων.
Η είσοδος στην κύρια πρόσοψη είναι σε ανοιχτόχρωμη πέτρα[τραβερτίνη] και, προσδίδει αμυντικό χαρακτήρα. Στο κεντρικό πρωτοποριακό σώμα, που καταλήγει σε κιονοστοιχία, υπάρχει μια πύλη με τρεις μνημειακά επιμήκεις καμάρες. ο όγκος μειώνεται στον πρώτο όροφο σε αντιστοιχία με τις γωνίες, για να δημιουργηθεί χώρος για δύο βεράντες. Κάθε μία από τις προσόψεις ανταποκρίνεται σε ένα μεμονωμένο σχέδιο, με μια εν πολλοίς ορθολογιστική αποτύπωση, με παραχωρήσεις σε στοιχεία ενός προφανούς ιστορικού καλουπιού [παράθυρα, κολώνες γοτθικού στυλ].
Ο εσωτερικός χώρος, με δάπεδο από μωσαϊκό πλακάκι στους εκθεσιακούς χώρους, ανοίγει στο ισόγειο σε ένα κομψό ελλειπτικό αίθριο που οδηγεί στο στεγασμένο περιστύλιο, τον ακρογωνιαίο λίθο της ανάπτυξης των εκθεσιακών χώρων. Μια σπειροειδής σκάλα αποσυνδέει τους επάνω ορόφους, που χρησιμοποιούνται ως γραφεία και αποθήκες. Το κτίριο, άριστα διατηρημένο στην αρχική του κατάσταση τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά -εκτός από μικρές μικρές μετατροπές- στεγάζει ακόμα το αρχαιολογικό μουσείο και τα γραφεία της αρχαιολογικής υπηρεσίας Δωδεκανήσου, στην οποία ανήκει το κτίριο.
Στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κω στεγάζεται ένα μέρος από την προϊστορική συλλογή με ευρήματα από τις ανασκαφές της Ακρόπολης της Κω, από το νεολιθικό σπήλαιο της Άσπρης Πέτρας στην Kέφαλο, από το Ελευσίνιο του Αμανιού, συλλογή αγγείων και γλυπτών, ψηφιδωτά δάπεδα, κυρίως από ρωμαϊκές οικίες. Σπουδαία εκθέματα του Μουσείου είναι το ψηφιδωτό με την άφιξη του Ασκληπιού, άγαλμα Ασκληπιού, της Αρσινόης αγάλματα του Mαρσύα, του φερόμενου Ιπποκράτη, της Υγείας, άγαλμα Έρωτα [αντίγραφο έργου του Πραξιτέλη] και διάφορα άλλα.
Γεωδίφης
Πηγές:
1.Architettura coloniale italiana nel Dodecaneso 1912-1943- S.Martinolli, E.Marrioti
2.Ιστορία των Σεισμών της Κω,2018-2023
3.Κώια-Ιακ.Ζαρράφτη
4.Η αστική ανάπτυξη της Κω κατά την περίοδο της Ιταλοκρατίας[1912-1943]-Ε.Αναγνωστίδου.
5.Συμβολή στη μελέτη της ιταλικής αρχιτεκτονικής του μεσοπολέμου στην πόλη της Κω-Παπαευτυχίου Ιουλία,2012.
6.Αρχεία Saia/L.Morricone
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
Το 1935 μόλις δύο χρόνια μετά από τον καταστροφικό σεισμό, κατά τη διάρκεια της κατασκευής του αρχαιολογικού μουσείου της Κω, σε σχέδια του R.Petracco, στην κοιλότητα των θεμελίων έγινε μια απρόσμενη ανακάλυψη. Βρέθηκε τυχαία ένα τμήμα του περιμετρικού αρχαίου αμυντικού τείχους της πόλης Κω του 4ου αιώνα π.Χ. Το λείψανο από το μνημειώδες τείχος που οριστικά εγκαταλείφθηκε μετά από τον σεισμό του 139 μ.χ, με επίκεντρο μεταξύ Ρόδου και Μεγίστης, για καλή μας τύχη διασώθηκε από τους Ιταλούς αρχαιολόγους και μπορείτε να το θαυμάσετε στο υπόγειο του μουσείου.
Το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο της Κω κατασκευάζεται, Αύγουστος 1936.
Αρχαιολογικό Μουσείο, δεκαετία ΄30.
.jpg)
