Η θεά του πεπρωμένου της Κω
Ισως βρισκόταν στο ομώνυμο ναό της, στην Πλατεία Ανταγόρα της πόλης Κω.
Σχετικά με το αγαλματίδιο ο L.Laurenzi αναφέρει: «Έχει ύψος 0,90μ. Η φωτιά το μείωσε σε θραύσματα. Έχει ανασυναρμολογηθεί, αλλά με πολλά κενά. Λείπει επίσης ένα κομμάτι από το δεξί χέρι. Το χέρι που κρατούσε τη φιάλη. Η πλάτη είναι πρόχειρα επεξεργασμένη. Βρέθηκε στη νοτιοανατολική γωνία του περιστυλίου. Απεικονίζει μια νεαρή γυναίκα που φοράει αμάνικο, ψηλόμεσο χιτώνα. Ο μανδύας τυλίγεται γύρω από το κάτω μέρος του σώματός της και ανεβαίνει με το ένα πτερύγιο να περνάει πάνω από τον αριστερό της ώμο. Το άλλο πτερύγιο διπλώνεται μπροστά και πέφτει σε μια στριφτή δέσμη υφάσματος πάνω από το αριστερό της αντιβράχιο. Το πρόσωπο έχει μικρά χαρακτηριστικά και στρογγυλεμένο οβάλ. Τα μαλλιά της είναι χωρισμένα στη μέση, δεμένα με ταινία και μαζεμένα σε μια τούφα στον αυχένα της.Η ταύτιση επιβεβαιώνεται από το γεγονός ότι στο αριστερό χέρι υπάρχει μια μεγάλη τρύπα για ένα βαρύ αντικείμενο, το οποίο κρατιόταν επίσης στο αριστερό χέρι. Προφανώς επρόκειτο για κέρας της Αμάλθειας, ίσως από επιχρυσωμένο μπρούντζο, επειδή δεν βρέθηκε στην ανασκαφή, ούτε καν σε θραύσματα. Ο τύπος είναι πολύ παρόμοιος με αυτόν που εμφανίζεται σε αγάλματα στο Βρετανικό Μουσείο και στο Β' Βατικανό. Εκεί, η γενική διάταξη του φορέματος, στην κατανομή των πτυχώσεων, είναι η ίδια, αλλά ο χιτώνας έχει μανίκια. Επιπλέον, το δεξί πόδι είναι ανοιχτό και το πόδι αγγίζει το έδαφος μόνο με την άκρη. Και στα δύο αγάλματα, η παρουσία του κέρατος της Αμάλθειας χαρακτηρίζει τις εικόνες ως αυτές της Τύχης-Φορτούνας. Στην πιο συνηθισμένη εικονογραφία αυτού, εκτός από το κέρας της Αμάλθειας, υπάρχει το πηδάλιο-κουπί. Η πάτερα, που κρατιέται στο δεξί χέρι, εμφανίζεται επίσης σε μια επίσημη εικόνα της Τύχης σε νομίσματα του Βεσπασιανού, Σεπτίμιου. Σεβήρου και ιδιαίτερα του Αδριανού. Η βασική τυπολογία είναι αυτή της Τύχης μας, επομένως μπορεί να υποτεθεί ότι τόσο οι εικόνες των νομισμάτων όσο και το αγαλματίδιο της Κω προέρχονται από ένα γνωστό πρωτότυπο. Το τελευταίο πρέπει να δημιουργήθηκε στην εποχή του χρωματισμού, όταν ευνοήθηκαν άφθονοι όγκοι υφάσματος, τυλιγμένες και διπλές άκρες. Αυτή η πλούσια γλώσσα εμφανίζεται στην Κόρη του Άντσιου, αλλά ακόμη περισσότερο στα ντυμένα αγάλματα γυναικών από τον περίβολο της Αθηνάς Πολιάδος στην Πέργαμο, έργα που χρονολογούνται μεταξύ 190 και 180 π.Χ. Αυτή η χρονολόγηση του αρχέτυπου υποστηρίζεται επίσης από μια σύγκριση με την εικόνα μιας Τύχης που βρέθηκε σε ένα θραύσμα μιας κανάτας, που ανήκει στη σειρά αιγυπτιακών κανατών με χαραγμένα τα ονόματα βασιλιάδων και βασιλισσών της δυναστείας των Πτολεμαίων. Η σειρά διήρκεσε σχεδόν ολόκληρο τον 3ο αιώνα. Το θραύσμα που μας ενδιαφέρει προέρχεται από μία από τις τελευταίες κανάτες, που χρονολογείται γύρω στο 200 π.Χ. Στο άγαλμα από την Κω, η αρχική ιδέα ενός ενδύματος με πλούσια υφή και χρώμα παραμένει, αλλά οι πτυχώσεις είναι άκαμπτες, τόσο πολύ που σε ορισμένα σημεία αποκτούν έναν αρχαϊκό χαρακτήρα, όπως στην αλληλουχία των κεντρικών πτυχών μεταξύ των δύο ποδιών. Ο ρυθμός έχει επίσης γίνει βαρύτερος, σε σύγκριση με αυτό που θα μπορούσαμε να φανταστούμε ότι ήταν το αρχετυπικό σκηνικό, ακολουθώντας τα δύο προαναφερθέντα αντίγραφα από το Λονδίνο και το Βατικανό. Αυτός ο ρυθμός πρέπει να ήταν πιο ευκίνητος, πιο δυναμικός και πιο συνεπής με τον δυναμικό χρωματισμό της κουρτίνας. Η σκλήρυνση των γραμμών και του ρυθμού στο άγαλμα από την Κω μπορεί να οφείλεται εν μέρει στη μετριότητα του γλύπτη, αλλά κυρίως στη νέα κλασικιστική αισθητική που είναι επίσης εμφανής στις μορφές του προσώπου και των μαλλιών, εμπνευσμένες από μοντέλα του 4ου αιώνα π.Χ. Πιστεύω επομένως ότι το αγαλματίδιο, που προέρχεται από ένα αρχέτυπο του Μέσου Ελληνισμού, είναι έργο του τέλους του Ελληνισμού, δηλαδή του δεύτερου μισού του 1ου αιώνα π.Χ».
H Τύχη ως θεότητα είχε να κάνει με την τύχη και την ευημερία μιας πόλης, το πεπρωμένο της. Είναι κόρη του Ωκεανού ή της Αφροδίτης και του Δία ή του Ερμή.
Ο Έλληνας ιστορικός Πολύβιος πίστευε ότι όταν δεν μπορεί να ανακαλυφθεί αιτία σε γεγονότα όπως πλημμύρες, ξηρασίες, παγετούς ή ακόμη και στην πολιτική, τότε η αιτία αυτών των γεγονότων μπορεί να αποδοθεί στην Τύχη.
Όλο και περισσότερο κατά την ελληνιστική περίοδο,οι πόλεις είχαν και λάτρευαν την δικιά τους Τύχη.
Αυτή η πρακτική συνεχίστηκε στην ρωμαϊκή τέχνη,ακόμη και στη χριστιανική περίοδο,συχνά ως σύνολα των μεγαλύτερων πόλεων της αυτοκρατορίας.
Στην Κω βρέθηκε ψηφιδωτό της, του 5ου αιώνα μ.Χ.
Η Τύχη εμφανίζεται σε πολλά νομίσματα της ελληνιστικής περιόδου,λατρεύτηκε ιδιαίτερα στην Ίτανο της Κρήτης ενώ επίσης συνδέθηκε με την Αθηναϊκή Πρωτογένεια.
Γεωδίφης
Πηγές:
1.Παιδί της Ρέας,τριλογία
2. Σημειώσεις του L.Laurenzi
3.Ησίοδος, Θεογονία -Ομηρικός Ύμνος
4. Παλιές φωτογραφίες της Κω/φβ
Η θεά Τύχη της Κω, σε αγαλματίδιο, αντιπροσωπεύει όχι μόνο την προσωπική μοίρα, αλλά τη μοίρα των κοινοτήτων στην ελληνική θρησκεία. Κάθε αρχαία πόλη είχε την Τύχη της. Οι πόλεις τιμούσαν την δικιά τους Τύχη,με διάφορες εμβληματικές εκδοχές της αρχικής. Αυτή η πρακτική συνεχίστηκε στην εικονογραφία της ρωμαϊκής τέχνης, ακόμη και στη χριστιανική περίοδο, συχνά ως σύνολα από τις μεγαλύτερες πόλεις της αυτοκρατορίας.Χρησίμευσε για να φέρει θετικά μηνύματα στους ανθρώπους, σχετικά με εξωτερικά γεγονότα εκτός του ελέγχου τους.Η θεά της Tύχης αργότερα ταυτίστηκε με την Ρωμαϊκή Φορτούνα. Ο ποιητής Ησίοδος την αποκάλεσε κόρη του Τιτάνα Ωκεανού και της συζύγου του Τηθύος, άλλοι απέδωσαν την πατρότητά της στον Δία, τον υπέρτατο θεό. Φωτογραφία του L.Laurenzi.