«Οι Γερμανοί ήρθανε...»
«Οι Γερμανοί ήρθανε» είπε ο Μ.Παρθενιάδης στον Δημ.Μάρκογλου [ταρσανιέρη] όταν οι Γερμανοί εφτασαν στο ορεινό Ασφενδιού για να συλλάβουν τα μέλη της οικ.Μενασέ.
Ο Παρθενιάδης και ο Μάρκογλου ζούσαν δίπλα σε σοκάκι ενώ οι Μενασέ κατοικούσαν λίγα μέτρα πιο κάτω. Φωνές και κλάματα ακούστηκαν από γυναικόπαιδα. Ήταν κάτι το τρομερό αυτό που συνέβαινε.
Στο Ασφενδιού ζούσαν αρκετές οικογένειες Κώων κατά τη γερμανική κατοχή για να γλυτώσουν από τους βομβαρδισμούς. Το πρωί κατέβαιναν στην πόλη.
Ένα χρόνο αργότερα ο Μ.Παρθενιάδης ήταν ένα από τα θύματα του βομβαρδισμού της 27ης Μαρτίου 1945 από σμήνος Συμμαχικών Αεροσκαφών που προκάλεσε τον θάνατο 22 συμπατριωτών μας.
Σαν σήμερα γίνεται η δραματική Σύλληψη των Εβραίων της Κω από τους Γερμανούς. Στις 22-23 Ιουλίου 1944 οι Εβραίοι από την Κω και τη Ρόδο στοιβάχτηκαν σε τρία φορτηγά πλοία, με προορισμό το λιμάνι του Πειραιά. Μετά την άφιξη τους στον Πειραιά επιβιβάστηκαν σε τρένα με προορισμό το Άουσβιτς. Κατά τη διάρκεια του Ολοκαυτώματος χάθηκαν όλα τα μέλη της Ισραηλιτικής Κοινότητας της Κω. Μόνο ένα άτομο επέζησε του Ολοκαυτώματος και επέστρεψε στο νησί.
Στη φωτογραφία η Εβραϊκή Συναγωγή έργο του αρχιτέκτονα Armando Bernabiti , φτιάχτηκε μετά τον σεισμό το 1935 για την κατοικία του ραβίνου στη θέση παλαιότερης συναγωγής της Κω.
Γεωδίφης
Πηγές:
1. Παλιές φωτογραφίες της Κω/φβ
2. Μαρτυρίες Δημήτρη Μάρκογλου και Παρασκευής Μάρκογλου Ιερομνήμονος
ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
Το 1944, ο Χρίστος Μάρκογλου γέννημα θρέμμα της Κω, συνταξιούχος ναυπηγός μηχανικός, ήταν 10 ετών. Μετά από τον βομβαρδισμό της Κω, εγκαταστάθηκε μαζί με την οικογένεια του στο ορεινό Ασφενδιού, όπως έκαναν πολλοί Κώοι εκείνη την περίοδο. Το βράδυ της 22ης Ιουλίου βρισκόταν στην πλατεία της Ευαγγελίστριας όταν έφτασαν οι Γερμανοί. Ακουσε τις φωνές και τα κλάματα κατά τη διάρκεια της σύλληψης όσων Κώων εβραικής καταγωγής ζούσαν εκεί, μετά ακολούθησε απέραντη σιωπή και πόνος. Πριν από το αποκορύφωμα της τραγωδίας ράγισαν οι καρδιές όλων των Κώων. Την επόμενη μέρα μεταφέρθηκαν τουλάχιστον 120 από αυτούς στον Πειραιά και μετά στους θαλάμους των αερίων του Άουσβιτς. Σήμερα [ 27 Ιουλίου 2026] έγινε η ετήσια επιμνημόσυνη δέηση στα Εβραικά Ταφιά, μπροστά από το μνημείο που τοποθετήθηκε για να θυμίζει ένα από τα πιο τραγικά γεγονότα στην ιστορία της Κω. Μπορεί να χάθηκαν όμως στη σκέψη μας παραμένουν, δεν ξεχάστηκαν 82 χρόνια μετά, αιωνία τους η μνήμη!
Ημέρα Μνήμης και Τιμής με Επιμνμόσυνη Δέηση στο Εβραϊκό Νεκροταφείο Κω για τα Θύματα του Ολοκαυτώματος.Kos TV.
